Zboża. Terminy i faza zbiorów

Zboża zajmują kluczowe miejsce w systemie agrarnym Ukrainy. Duże zapotrzebowanie wynika z korzystnego klimatu, szerokiego zastosowania produktów w przemysłach spożywczym i hodowlanym oraz znaczącego potencjału eksportowego. Dla uzyskania sukcesu każdy etap uprawy musi być starannie kontrolowany, w tym ważnym czynnikiem jest to, kiedy rozpoczynają się żniwa.

Stan zbóż w latach 2023-2024

Z powodu prowadzenia działań bojowych znaczna część terytorium Ukrainy nie może być już wykorzystywana do zasiewu. To spowodowało konieczność relokacji działalności rolniczej, zastosowania dodatkowych technologii oraz poszukiwania nowych ziem.

Jednakże dane statystyczne pokazują, że siew w latach 2023-2024 przebiegł dość pomyślnie i w dużej mierze odpowiada opracowanemu planowi. Na przykład, w obwodzie kijowskim pozytywne wyniki w procentach w stosunku do prognozy obserwuje się w następujących wskaźnikach:

• pszenica ozima — 100.10%;
• jęczmień ozimy — 118.60%;
• pszenica jara — 215.30%;
• kukurydza — 106.50%;
• owies — 100.0%;
• groch — 111.90%.

Nie w pełni zasiano słonecznik (98.70%), soję (96.50%), jęczmień jary (79.50%), rzepak ozimy (84.20%), żyto ozime (92.30%), buraki cukrowe (79.40%).

Taka sytuacja jest charakterystyczna nie tylko dla obwodu kijowskiego. W większości regionów plan udało się zrealizować z minimalnymi odchyleniami, w tym w regionach przyfrontowych. Na przykład, w obwodzie charkowskim pozytywne wskaźniki obserwuje się w przypadku pszenicy ozimej (103.50%), pszenicy jarej (121.40%), kukurydzy (105.60%), rzepaku (141.50%), soi (143.70%), owsa (125.00%), grochu (105.00%).

Biorąc pod uwagę sytuację oraz sprzyjające warunki pogodowe, zbiory zbóż na Ukrainie powinny rozpocząć się w pierwszej dekadzie czerwca, a przy braku opadów nawet wcześniej, dlatego ważne jest, aby prognozować terminy z wyprzedzeniem i starannie się przygotować.

Dlaczego ważne jest przestrzeganie terminów i fazy zbioru plonów

Głównym problemem podczas zbioru plonów jest minimalizacja kosztów, ponieważ od tego zależy ilość produktów, jakie rolnik będzie mógł sprzedać w przyszłości. W przypadku zbóż sytuacja jest bardziej skomplikowana ze względu na specyfikę roślin zbożowych, strączkowych czy gryki.

Jeśli zbierze się plon zbyt wcześnie, nie będzie on odpowiedni do wykorzystania, na przykład, produkty spożywcze znacznie stracą na jakości i wartości. Może również wystąpić niedobór plonów sięgający 16-18%. Jeśli zbierze się go zbyt późno, straty ziarna mogą sięgać do 25%, ponieważ kłosy mogą osypywać się z powodu wiatru, być uszkodzone przez szkodniki lub ulec uszkodzeniu mechanicznemu.

Pomimo tego, że na późniejszych etapach prawidłowe przechowywanie i transport są ważne dla zachowania jakości produktów, to właśnie na etapie zbioru można maksymalnie zminimalizować straty, dlatego należy położyć na niego szczególny nacisk.

Optymalny czas i warunki zbioru plonów

Zbiór zbóż powinien odbywać się w ciągu około 10-12 dni po pełnym dojrzewaniu. Wilgotność ziarna powinna wynosić średnio 14-18%, 13% dla pszenicy i 12% dla jęczmienia, owsa i żyta. W takich warunkach roślina znajduje się na szczycie wzrostu, łodygi są suche i mają złocisty odcień, co pozwala zachować maksymalną ilość ziarna do dalszej sprzedaży.

Metody zbioru plonów

ASSISTANT‍

Gwarancją zebrania pełnych plonów są nie tylko optymalny czas i sprzyjające warunki, ale także metody, które pozwalają uniknąć uszkodzenia roślin i utraty ziarna. Wybór metod zależy od indywidualnych czynników (rozmiarów obsianej powierzchni, ukształtowania terenu, obecności chwastów czy dodatkowych przeszkód, warunków pogodowych oraz specyficznych cech pola) oraz bezpośrednio od rodzaju uprawianej rośliny zbożowej.

• Pod względem obszaru/ liczby roślin

Na przykład, zboża kłosowe z płaskich i czystych pól najlepiej zbierać za pomocą metody bezpośredniego kombajnowania. Jest to doskonałe rozwiązanie w przypadkach, gdy rośliny są niskie, a ziarno słabo osypuje się z kłosa, choć jest już dojrzałe.

Rośliny wysokorosłe, które mają dużą skłonność do osypywania się, a także te, które rosną na polach z dużą ilością chwastów, mogą być zbierane metodą rozdzielnego zbioru.

Kluczowym elementem tej metody jest stosowanie jej, gdy wilgotność ziarna wynosi około 30% i nie spada poniżej 20%. Metoda ta wymaga szybkiej pracy, ponieważ opóźnienia mogą prowadzić do namnażania się szkodników, takich jak np. mszyce. Ponadto, w takich warunkach może dojść do kiełkowania ziarna.

Na dużych obszarach używa się maszyn wielkogabarytowych do zbiórki zbóż. Mogą to być maszyny doczepiane lub dodatkowo wyposażone w środki energetyczne dla bardziej efektywnego zbioru. W tym przypadku ważna jest wysokość cięcia, która może wynosić od 10 do 15 cm w zależności od rodzaju rośliny.

• Za typem rośliny.

Indywidualne podejście należy stosować do takich roślin jak:

• twarda pszenica — lepiej stosować metodę bezpośredniego kombajnowania, ponieważ roślina ma wysoką odporność na osypywanie się;
• żyto ozime — w zależności od stanu zasiewów stosuje się metodę bezpośredniego kombajnowania (przy pełnej dojrzałości) lub rozdzielny sposób (początek dojrzałości woskowej);
• jęczmień i owies — wskazane jest stosowanie metody bezpośredniego kombajnowania, ze względu na silne osypywanie metoda rozdzielnego zbioru jest rekomendowana tylko w wyjątkowych przypadkach;
• groch — koszenie za pomocą pokosu w poprzek lub naprzeciw wyleganiu, stosowanie metody rozdzielnego zbioru ze względu na nierównomierne dojrzewanie rośliny.

We wszystkich przypadkach trafnym rozwiązaniem będzie zastosowanie bunkrowego magazynu (BNM) Egritech, dzięki któremu znacznie wygodniej jest transportować zbiory za pomocą półprzyczep, przyczep i ciągników do miejsca przeznaczenia bez strat czy uszkodzeń ziaren.

Dlatego niezwykle ważne jest przestrzeganie terminów zbioru zbóż. Należy również używać odpowiednich metod i wysokiej jakości sprzętu, gdyż tylko w ten sposób można uniknąć znacznych strat plonów.